Televiziyada şou proqramlar və məsuliyyətli davranış məsələsi
A A A
01/04/2018
Oxunma sayısı : 19463
Əkrəm Bəydəmirli

Televiziyada şou proqramlar  və məsuliyyətli davranış məsələsi

Bu gün sorğu aparsaq görərik ki, tamaşaçıların xeyli hissəsi xarici kanalları izləməyə daha çox önəm verir.Təbii ki,  bunun ciddi səbəbləri var. Düzdür, heç kimə qadağa qoymaq olmaz ki, sən yalnız yerli kanalları seyr et. İnzibati resurslar hesabına bunu etməkdə mümkün deyil. Ancaq bütün bu məqamlar  düşünməyə əsas verir ki, öz teleməkanımıza diqqət yetirək. Ədalət naminə demək lazımdır  ki, Azərbaycan telekanallarında normal verilişlər, maarifləndirici layihələr var. Mən bəzən düşünürəm ki, belə maarifçilik missiyası daşıyan verilişlər Azərbaycan gəncinə, yeniyetməsinə, ümumilikdə hər kəsə yalnız fayda verər. 

Xüsususilə,  professor Məhərrəm Qasımlının müəllifliyi ilə hər şənbə “Mədəniyyət” kanalında yayımlanan,  aşıq sənətini tədqiq və təbliğ edən  “Saz-söz axşamı”  verilişi mən deyərdim  folklor məktəbidir. Bu kateqoriyadan olan çəlbedici proqramlar var. Həmçinin böyük sənəkarımız aşıq Ədalət haqqında, dünya şöhrətli alim Lüfi  Zadə haqqında və digər şəxsiyyətlərlə bağlı çəkilən, nümayiş olunan sənədli filmllər, başqa telelayihələr auditoriya üçün əhəmiyyətlidir. Yaxşı sənət,  gözəl musiqi, bəşəriyyətə xidmət edən elm əslində sərhəd tanımır. Hər bir xalqın malıdır. Biz bir çox hallarda yaxşıların qədrini zamanında bilmirik. Yəni sözümün canı odur ki, Azərbaycan teleməkanında belə sanballı telelayihələr olub və indi də var. Yetər ki, onları seyr edib dəyərini verəsən. Ancaq bütün bunlar məsələnin bir tərəfidir.

Bəs, Azərbaycan tamaşaçısını bezdirən, dərhal kanalları dəyişməyə məcbur edən nədir? 
Bu məqamlar üzərində düşünmək lazımdır.

 Etiraf etmək lazımdır teleməkanda ciddi problemlər hələ də  qalmaqdadır. Bu gün təəssüf doğuran odur ki,  bəzi tv-lərdəki elə şou aparıcıları  uzun müddət çalışmalarına baxmayaraq, bu şəxslərdə elementar efir mədəniyyəti formalaşmayıb. Məsələ ondadır ki, belə şəxslərin verilişləri  auditoriya toplaya bilir. Həmin auditoriyanın zövqü və intellektual səviyyəsinin necə olmasının heç bir əhəmiyyəti yoxdur. 

Bütün hallarda teleleviziya verilişi hadisələrin fövqündə duraraq zərərli tendensiyalardan  uzaqlaşaraq maarifçilik missiyasını qismən də olsa yerinə yetirməlidir. Hər dəfə təkrar-təkrar  qeyd olunur,  belə verilişlərdə məqsəd cəmiyyətə informasiya vermək, maarifləndirmək və həmçinin bütün bunlarla bərabər əyləndirmək funksiyası əsas hədəf olmalıdır. Tamaşaçını əndazəni gözləmək şərtilə əyləndirmək və informasiya vermək şou proqramın vacib elemetidir.


 Xoşa gəlməyən  hal odur ki, bu verilişlərin bəzi aparıcılarında mütaliəsizlik kəskin şəkildə özünü göstərir. Bu qənaətə gəlmək olar ki, şou proqram aparıcısında təhsilsizlik, mütaliənin bərbad gündə olması, öz üzərində zəif çalışması və digər səbəblər belə verilişin ortalığa çıxmasına gətirib çıxarır. Bəlkə də ifadə yumşaq səslənəcək. Həmin şəxslər 10 il əvvəl necə olubsa, demək olar ki, indi də eyni şit, bayağı verilişlə auditoriya qarşısına çıxırlar.

Peşəkar teletəndiqin olmaması  bu şəxslərin əl-qol açmasına rəvac verib. Kimisi toyxananın çox pis variantını efirə gətirir. Kimisi  intellektual yenilik edə bilmədiyinə görə, qadın müğənnilərin  pul kisəsini  eşələməyə, xanım müğənnilərin makiyajlarının silinməsinə, daha hansısa səviyyəsiz addımlara əl atır. Ay zalım uşağı, bəlkə arada bir kitab oxuyun, çünki mütaliə təfəkkürün formalaşmasına təsir edir.

Onu da etiraf etmək lazımdır ki,  televiziyanın birbaşa tamaşaçının istəyinə, zövqünə uyğun proqram qurması özü-özlüyündə mənfi tendensiyalara yol açar. Ancaq balansı qoruyaraq,  teleticarət işini quraraq əsas milli strateji hədəflərə  doğru getmək mümkündür. 
Telekanal tamaşaçıya ağıl öyrətmək yox, maarifçilik işi ilə bərabər hər evə xoş aura gətirməlidir. Qıcıq doğuracaq yüngül şoularla,  maraqsız və baxılması  qəliz olan  seriallarla kövrək cəmiyyəti ovundurmaq, əyləndirmək çətindir. Bu məsələdə ən azından balansı qorumaq lazımdır.

Bu gün TV-də və media sahəsində reklam bazarı çox ciddi məsələdir. Bu sahə  həqiqətən geniş araşdırılmalı və problemlər həll olunmalıdır. Telekanallarda reklam məsələsi ilə bağlı  çox qısa bir məqama toxunmaq istərdim. Görəsən, yalnız pul qazanmaq xatirinə efiri bazara döndərmək  hansı dəyərlərə sığır?  Əgər televiziyada  hər hansı filmin nümayişi zamanı reklam fasiləsi elan olunaraq 20-25 dəqiqə  (bəlkə daha çox) müddətində eyni məhsulları və yaxud xidmətləri təkrar-təkrar reklam edirlərsə, bu, hansı qanuna və məntiqə sığır?  Burada yalnız  “Reklam Haqqında” qanun tələblərini pozmaqdan və tamaşaçıya qarşı hörmətsizlikdən söhbət gedə bilər.

Vətənpərvərlik peşəkar və məsuliyyətli davranışa çevriləndə çox faydalı olur. Vay o gündən ki, vətənpərvərlikdə şəxsi maraqlar və məsuliyyətsiz yanaşma olsun. 
Əlqərəz, cəmiyyətin və tv-lərdə  şou proqramların formalaşmasında, inkişafında yaxşı təhsillə bərabər məsuliyyətli vətənpərvərlikdə zəruridir. Normal təhsili olan şəxs istənilən sahədə  fayda verər.  Keyfiyyətli təhsilin verilməsi, əxlaqlı münasibətin tətbiqi  və nəhayət hər kəsin öz intellektual potensialına güvənib irəliləməsi üçün şəraitin yaradılması zəruridir. 

ŞƏRHLƏR
XƏBƏRLƏR
Bakı Biznes Universiteti Avropa komissiyasının dəstəyi ilə layihə icra edir - 26 / 04 / 2018 12:41
Azərbaycan Milli QHT Forumu prezident seçkiləri ilə əlaqədar yekun hesabatını açıqlayıb - 26 / 04 / 2018 12:28
Səlim Müslümovun elan etdiyi müsabiqə ləğv olundu - 26 / 04 / 2018 09:45
QHT şəhidlərə həsr olunan turnir ilə bağlı onların ailələrini ziyarət edib - 26 / 04 / 2018 09:40
Azərbaycan QHT-ləri 31 Mart - Azərbaycanlıların soyqırımının 100 illiyi ilə bağlı bəyanat yayıb - Video - 25 / 04 / 2018 16:38
Hüquq müdafiəçisinin Ramil Usubova müraciəti - “Qürur duyduq” - 24 / 04 / 2018 10:25
2 yaşı tamam olan ShushaPost.az saytı təkmilləşdirildi – Şuranın dəstəyi ilə - 24 / 04 / 2018 10:08
Azərbaycan Diabet Liqası 54-cü Beynəlxalq Diabet Konqresində iştirak edib - 23 / 04 / 2018 15:58
Yeni nazir bəzi ciddi amilləri nəzərə almadan işsizliyə dair göstəriciləri açıqlayacaqsa dedikləri reallığı əks etdirməyəcək -Sahib Məmmədov - 23 / 04 / 2018 15:11
Azay Quliyev Sərkisyanın istefasına münasibət bildirdi - 23 / 04 / 2018 14:54
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyevə - 23 / 04 / 2018 11:35
“Layihələrin yazılması və idarə edilməsi” adlı təlimlərin növbəti mərhələsi başa çatıb. - 23 / 04 / 2018 11:32
Azər Həsrət istefa verdi – QHT sədrliyindən - 23 / 04 / 2018 09:17
“Onlarla dünyanın o biri başına adlamaq olar…” – Deputat son təyinatlardan yazdı - 23 / 04 / 2018 08:53
“Bizim Planet”- növbəti 7 ilin inamlı müzakirəsi - 23 / 04 / 2018 08:46
Layihə çərçivəsində şəhid və hərbi qulluqçuların ailələrinə ictimai dəstək veriləcək - 23 / 04 / 2018 07:47
Şəhid ailələri 11 min manat pulu almaq üçün hansı sənədləri təqdim etməlidirlər? - Hüquqşünas şərhi - Video - 22 / 04 / 2018 09:44
QHT ahılların istirahətini təşkil etməkdə davam edir - 22 / 04 / 2018 06:10
QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Şurası 2018-ci il birinci qrant müsabiqəsinin qalibi olan QHT-lər üçün məlumatlandırma sessiyası keçirib - 21 / 04 / 2018 08:16
Xalq şairi Nəriman Həsənzadə ilə görüş keçirilib. - 20 / 04 / 2018 18:48
Prezident ilham Əliyev bir daha sübüt etdi ki, vətən üçün xidməti olan heç kim unudulmayacaqdır - 20 / 04 / 2018 06:40
Şəhid ailələrinə 11 min manat pul veriləcək - Prezidentin fərmanı - 19 / 04 / 2018 17:52
“Prezidentin milli birlik mesajı bütün xalqları birləşdirir” - Niyaz Niftiyev - 19 / 04 / 2018 17:18
“Prezidentin qərarını alqışlayırıq”- QHT sədri - 19 / 04 / 2018 16:44
Şuranın dəstəyi ilə Azərbaycanın dövlət rəmzlərindən ibarət mobil tətbiqetmə hazırlanır - 19 / 04 / 2018 13:03
Bakıda və Respublikamızın regionlarında viruslu hepatitlərlə bağlı maarifləndirici flayerlər vərəmli pasiyentlər arasında paylanacaq - 19 / 04 / 2018 08:57
Hemofiliya xəstələrinin sayı niyə artır? - APA TV-də müzakirə - 18 / 04 / 2018 19:25
Sudan duru çıxan “kişi” - Raminə Eyvazqızı yazır ... - 18 / 04 / 2018 17:46
Atan jurnalist olsaydı, bir şalvarı 3 il geyinərdin... - 18 / 04 / 2018 13:50
"MQF-nin inkişafı: reallıqlar və perspektivlər" mövzusunda müşavirə keçirilib - 18 / 04 / 2018 12:18