Televiziyada şou proqramlar və məsuliyyətli davranış məsələsi
A A A
01/04/2018
Oxunma sayısı : 7131
Əkrəm Bəydəmirli

Televiziyada şou proqramlar  və məsuliyyətli davranış məsələsi

Bu gün sorğu aparsaq görərik ki, tamaşaçıların xeyli hissəsi xarici kanalları izləməyə daha çox önəm verir.Təbii ki,  bunun ciddi səbəbləri var. Düzdür, heç kimə qadağa qoymaq olmaz ki, sən yalnız yerli kanalları seyr et. İnzibati resurslar hesabına bunu etməkdə mümkün deyil. Ancaq bütün bu məqamlar  düşünməyə əsas verir ki, öz teleməkanımıza diqqət yetirək. Ədalət naminə demək lazımdır  ki, Azərbaycan telekanallarında normal verilişlər, maarifləndirici layihələr var. Mən bəzən düşünürəm ki, belə maarifçilik missiyası daşıyan verilişlər Azərbaycan gəncinə, yeniyetməsinə, ümumilikdə hər kəsə yalnız fayda verər. 

Xüsususilə,  professor Məhərrəm Qasımlının müəllifliyi ilə hər şənbə “Mədəniyyət” kanalında yayımlanan,  aşıq sənətini tədqiq və təbliğ edən  “Saz-söz axşamı”  verilişi mən deyərdim  folklor məktəbidir. Bu kateqoriyadan olan çəlbedici proqramlar var. Həmçinin böyük sənəkarımız aşıq Ədalət haqqında, dünya şöhrətli alim Lüfi  Zadə haqqında və digər şəxsiyyətlərlə bağlı çəkilən, nümayiş olunan sənədli filmllər, başqa telelayihələr auditoriya üçün əhəmiyyətlidir. Yaxşı sənət,  gözəl musiqi, bəşəriyyətə xidmət edən elm əslində sərhəd tanımır. Hər bir xalqın malıdır. Biz bir çox hallarda yaxşıların qədrini zamanında bilmirik. Yəni sözümün canı odur ki, Azərbaycan teleməkanında belə sanballı telelayihələr olub və indi də var. Yetər ki, onları seyr edib dəyərini verəsən. Ancaq bütün bunlar məsələnin bir tərəfidir.

Bəs, Azərbaycan tamaşaçısını bezdirən, dərhal kanalları dəyişməyə məcbur edən nədir? 
Bu məqamlar üzərində düşünmək lazımdır.

 Etiraf etmək lazımdır teleməkanda ciddi problemlər hələ də  qalmaqdadır. Bu gün təəssüf doğuran odur ki,  bəzi tv-lərdəki elə şou aparıcıları  uzun müddət çalışmalarına baxmayaraq, bu şəxslərdə elementar efir mədəniyyəti formalaşmayıb. Məsələ ondadır ki, belə şəxslərin verilişləri  auditoriya toplaya bilir. Həmin auditoriyanın zövqü və intellektual səviyyəsinin necə olmasının heç bir əhəmiyyəti yoxdur. 

Bütün hallarda teleleviziya verilişi hadisələrin fövqündə duraraq zərərli tendensiyalardan  uzaqlaşaraq maarifçilik missiyasını qismən də olsa yerinə yetirməlidir. Hər dəfə təkrar-təkrar  qeyd olunur,  belə verilişlərdə məqsəd cəmiyyətə informasiya vermək, maarifləndirmək və həmçinin bütün bunlarla bərabər əyləndirmək funksiyası əsas hədəf olmalıdır. Tamaşaçını əndazəni gözləmək şərtilə əyləndirmək və informasiya vermək şou proqramın vacib elemetidir.


 Xoşa gəlməyən  hal odur ki, bu verilişlərin bəzi aparıcılarında mütaliəsizlik kəskin şəkildə özünü göstərir. Bu qənaətə gəlmək olar ki, şou proqram aparıcısında təhsilsizlik, mütaliənin bərbad gündə olması, öz üzərində zəif çalışması və digər səbəblər belə verilişin ortalığa çıxmasına gətirib çıxarır. Bəlkə də ifadə yumşaq səslənəcək. Həmin şəxslər 10 il əvvəl necə olubsa, demək olar ki, indi də eyni şit, bayağı verilişlə auditoriya qarşısına çıxırlar.

Peşəkar teletəndiqin olmaması  bu şəxslərin əl-qol açmasına rəvac verib. Kimisi toyxananın çox pis variantını efirə gətirir. Kimisi  intellektual yenilik edə bilmədiyinə görə, qadın müğənnilərin  pul kisəsini  eşələməyə, xanım müğənnilərin makiyajlarının silinməsinə, daha hansısa səviyyəsiz addımlara əl atır. Ay zalım uşağı, bəlkə arada bir kitab oxuyun, çünki mütaliə təfəkkürün formalaşmasına təsir edir.

Onu da etiraf etmək lazımdır ki,  televiziyanın birbaşa tamaşaçının istəyinə, zövqünə uyğun proqram qurması özü-özlüyündə mənfi tendensiyalara yol açar. Ancaq balansı qoruyaraq,  teleticarət işini quraraq əsas milli strateji hədəflərə  doğru getmək mümkündür. 
Telekanal tamaşaçıya ağıl öyrətmək yox, maarifçilik işi ilə bərabər hər evə xoş aura gətirməlidir. Qıcıq doğuracaq yüngül şoularla,  maraqsız və baxılması  qəliz olan  seriallarla kövrək cəmiyyəti ovundurmaq, əyləndirmək çətindir. Bu məsələdə ən azından balansı qorumaq lazımdır.

Bu gün TV-də və media sahəsində reklam bazarı çox ciddi məsələdir. Bu sahə  həqiqətən geniş araşdırılmalı və problemlər həll olunmalıdır. Telekanallarda reklam məsələsi ilə bağlı  çox qısa bir məqama toxunmaq istərdim. Görəsən, yalnız pul qazanmaq xatirinə efiri bazara döndərmək  hansı dəyərlərə sığır?  Əgər televiziyada  hər hansı filmin nümayişi zamanı reklam fasiləsi elan olunaraq 20-25 dəqiqə  (bəlkə daha çox) müddətində eyni məhsulları və yaxud xidmətləri təkrar-təkrar reklam edirlərsə, bu, hansı qanuna və məntiqə sığır?  Burada yalnız  “Reklam Haqqında” qanun tələblərini pozmaqdan və tamaşaçıya qarşı hörmətsizlikdən söhbət gedə bilər.

Vətənpərvərlik peşəkar və məsuliyyətli davranışa çevriləndə çox faydalı olur. Vay o gündən ki, vətənpərvərlikdə şəxsi maraqlar və məsuliyyətsiz yanaşma olsun. 
Əlqərəz, cəmiyyətin və tv-lərdə  şou proqramların formalaşmasında, inkişafında yaxşı təhsillə bərabər məsuliyyətli vətənpərvərlikdə zəruridir. Normal təhsili olan şəxs istənilən sahədə  fayda verər.  Keyfiyyətli təhsilin verilməsi, əxlaqlı münasibətin tətbiqi  və nəhayət hər kəsin öz intellektual potensialına güvənib irəliləməsi üçün şəraitin yaradılması zəruridir. 

ŞƏRHLƏR
XƏBƏRLƏR
İlham Əliyev: “Azərbaycanda medianın azad olmadığına dair tənqidlər əsassızdır” - 23 / 01 / 2018 19:01
Türkiyədə təhsil almış azərbaycanlı məzunlardan “Zeytun budağı”na dəstək - 23 / 01 / 2018 13:13
Əfsanəvi sərkərdənin anım günü keçirilib - 22 / 01 / 2018 18:19
QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Şurası hesabat verəcək - 22 / 01 / 2018 18:01
Gənclər təşkilatının “20 Yanvar” faciəsinin ildönümü ilə əlaqədar internet aksiyası trend oldu - 22 / 01 / 2018 15:17
ASGA media-hesabat yaydı: 2017-ci il ərzində 20 layihə, 14 tədbir, 12 səfər və 1267 məqalə - 22 / 01 / 2018 08:36
Nəyə görə İndira? - Sumqayıtın ilk qadın müfəttişi - 22 / 01 / 2018 06:36
Yayım Assosiasiyası və QHT TV-nin birgə layihəsi olan "Yeni Nəşrlər" verilişinin ilk buraxılışı - 22 / 01 / 2018 05:59
Ahıllara və Tənhalara Dəstək İctimai Birliyi ehtiyacı olan insanları bir araya yığdı - 21 / 01 / 2018 08:58
Vətən sağ olsun!- Şuranın dəstəyi ilə çəkilən filmin nümayişləri davam edir. - 19 / 01 / 2018 19:43
20 yanvar faciəsinin 28-ci ildönümündə məktəblilər Şəhidlər Xiyabanına ziyarətə gəliblər - 19 / 01 / 2018 19:17
Bakıda 20 yanvar şəhidlərinin ailələri və əlilləri ilə görüş keçirilib - 18 / 01 / 2018 18:56
“Müstəqil Azərbaycanın tarixində 20 yanvar” - 18 / 01 / 2018 18:29
Gənclər təşkilatı 20 Yanvar faciəsinin ildönümü ilə əlaqədar internet aksiya keçirəcək - 18 / 01 / 2018 18:21
Gənc rəssamlar 20 Yanvar şəhidlərini andılar - 18 / 01 / 2018 17:36
20 Yanvar Azərbaycan xalqının qəhrəmanlığının və birliyinin təcəssümüdür - 18 / 01 / 2018 13:31
Gənclər biomüxtəliflik və ətraf mühitlə Milli parkda tanış oldular - 18 / 01 / 2018 07:56
QHT sədri "ARB24"-ə təşəkkür etdi - 17 / 01 / 2018 19:16
QHT-dən gənclərə iş imkanı - 17 / 01 / 2018 18:57
Как жили азербайджанцы в Армении. - 17 / 01 / 2018 18:52
Müşfiq Ələsgərli sorğunun nəticələrini açıqladı - 17 / 01 / 2018 15:37
QHT sədri müğənniləri "topa tutdu" + VİDEO - 17 / 01 / 2018 15:31
Azay Quliyev Şura Katibliyinin baş məsləhətçisini Fəxri Fərman ilə təltif etdi - 17 / 01 / 2018 15:10
Bəzi beynəlxalq təşkilatlar öz siyasi maraqları naminə Azərbaycana qarşı qərəzli bəyanatlar verməyə öyrəşiblər - 16 / 01 / 2018 22:48
"Müstəqil Azərbaycanın tarixində - 20 yanvar” mövzusuna həsr olunmuş tədbir keçiriləcək - 16 / 01 / 2018 19:48
"Eşşək" damğası - Ceyhun Musaoğlu yazır - 16 / 01 / 2018 19:42
QHT "Odlar Yurdu" Milli Mükafatına layiq görülüb. - 16 / 01 / 2018 19:33
Qrant müsabiqəsinin nəticələri açıqlandı - Qalib layihələrin siyahısı - 16 / 01 / 2018 18:46
Diqqət: Qrant müsabiqəsi elanı - 16 / 01 / 2018 18:40
Qərbin "demokratik institutları" dəyişməz ampluadadır - 16 / 01 / 2018 17:46