Uğur üçün yaşayanlar
A A A
02/08/2019
Oxunma sayısı : 372

Bu yazılar, Mömin Sökmenin dediyi kimi, çox insana deyil, doğru insana danışmaq, hər kəsə, hər kəsimə deyil, uğur üçün yaşayanlara yazmaq, yüksəlmək üçün dünyaya gələnlərə göstərmək üçündür. Bu gün və ya bir gün bunun nə olduğunu, onun tam mahiyyətini, içindəkiləri mütləq anlayacaqlar.

Höte yüksək fikirlərini anlatdığı bir kitabı yazarkən deyirdi: “Bilirəm, dünya mənə, dənizdən minlərcə mil uzaqdakı dağın təpəsində, ixtiyari bir gəmi ixtira etmişəm kimi baxır. Amma zaman gələcək sular yüksələcək, mənim gəmim üzəcək və onu düzəldəni insan zəkasının heç çatmadığı bir yerə aparacaq”.

 

Tarix boyunca Çindən Qrinviçə, Barentsdən İynə burnuna qədər böyük coğrafi ərazidə “uçmağı bacaran ilk insan” olmaq üçün yüzlərlə, minlərlə macəra axtaran bəxtini sınayıb. Uğur taktikaları demək olar ki, fərqlənmirdi: quşları uğur örnəyi qəbul edir, qollara taxma qanad keçirilir və çox yüksək nöqtədən aşağı tullanırdılar. Praktik düşünməyə söykənən bu təcrübə əksər vaxt ya ölümlə, ya da qazanılmış əlilliklə bitirdi. Uçmağın nəzəri əsasları ilə maraqlanmadıqları üçün bu mövzunu araşdırmaq məqsədilə masa arxasında işləməyi boşuna itirilmiş vaxt sayırdılar. Onları maraqlandıran suallar sadə idi: uçmağa səbəb olan qanaddır, tüklərdir, yoxsa tüklü qanadın bədənə birləşməsi? Axı, dəvəquşunun qanadları və tükləri var, amma uça bilmir. Yarasanın qanadları var, tükləri yoxdur, uça bilir. Uçan sincabların qanadları, tükləri yoxdur, o da uça bilir. Bu qarışıq təcrübələr və nəzəriyyələr uçmaq arzusunda olan macəra axtaranların düşüncəsini alt-üst edirdi.

 

Məhz elə o ərəfədə holland-isveçrə kökənli riyaziyyatçı Daniel Bernouli “Hidrodinamika” kitabını yazır. Bu kitabda Bernouli, uçmağı deyil, uçduqdan sonra havada qala bilməyin sirlərini izah edirdi. Beləliklə, hazırda istifadə etdiyimiz modern uçuş texnologiyalarının təməli quş müşahidəçilərinin deyil, tutarlı riyazi formulları ilə ortaya iş qoyan dəqiq elmin nəticəsidir.

Uğur qapısına fərqli yönlərdən quraşdırılmış nərdivanlar qoyulub. Özünə inamı olmayanlar nərdivanların qarşısındakı ilk pilləyə ayaq qoymağa belə çəkinir, səhv yolla gedəcəklərindən qorxurlar. Orta təbəqə uğur nərdivanı ilə daha sürətlə necə qalxacağı üstündə baş sındırır. Oyun qurucuları isə üzərində hər kəsin qalxa biləcəyi bir uğur nərdivanı düzəldərlər. Bunlar həmin nərdivanı ən sürətlə qalxanlar deyil, sahibləridirlər. Niyə nərdivanla dırmaşmaq üçün növbəyə durursunuz? Özün yeni bir nərdivan inşa etsən, necə olar? Elə isə düşünün, başqa insanları da yüksəldəcək bir uğur platformasını necə yarada bilərsiniz?

Qədim romalılara görə, insan həyatını şəkilləndirən iki zər var. İlk zər doğuşdan atılır, ikincisi isə insanın mübarizəsi, təhsili və özünü inkişaf etdirməsinə görə şəkillənir. Mömin Sökmen isə daha bir zər əlavə edir. Onun nəzəriyyəsinə görə, 3 zərdən ilki doğuşdan atılıb, ikinci zər nəzarətimizdədir, ətrafımızla, daxil olduğumuz qarşılıqlı təsirlə formalaşır, üçüncü zər isə haradasa tam nəzarətimizdədir. Bura iradə, mübarizlik, əzm, hərəkət, intizam daxildir. Taleyimiz və karyeramız bu üç zərin toplamı əsasında qurulur. Bəs, insanın uğur imkanlarını nə bəlli edir?

 

Türk motivatorun fikirlərinə görə, insanın uğur formulu 3 şeydən formalaşır: 1)doğuşdan gələn, 2)sonradan inkişaf etdirilən 3)uğur imkanlarını istifadə etmə bacarığı. Yəni, ilk bacarıq anadagəlmədir, ikinci təhsil, təlim və ətraf mühitlə qazanılır, üçüncü isə özünü inkişaf etdirməklə, yeni şeylər öyrənməklə, öyrəndiklərini gündəlik həyatında tətbiq etməklə.

Bütün bu qeyd etdiklərimiz heç də o anlama gəlməsin ki, bu işartıları olmayanlar uğursuz, bacarıqsızlardılar. Bunun əksini sübut edə bilərik. Ümumiyyətlə, uğursuzluq varmı? Əslində, uğursuzluğu müvəfəqqiyyətsizlik kimi beynimizə hopdurmuşuq. Uğursuzluğu həyatın bir parçası hesab edən motivatorlar, fərdi inkişaf ustaları var. Hətta inkişafımız üçün uğursuzluğa ehtiyacımızın olduğunu deyənlər də tapılır. Burada önəmli olan uğursuzluqdan uğur üçün nə öyrəndiyimizi müəyyənləşdirmək, ayağa qalxıb, mücadilə etməkdir. Bütün tarixi şəxsiyyətlər, elm adamları, dünyaya ilkləri gətirənlər uğursuzluqla tanış olublar, onun acı suyunu içiblər. Guya biz rastlaşmamışıq? İməkləmədən sonra ilk addımı atarkən nə qədər yıxılmışıq? Uğursuzluq deyil? Tələbə olana qədər imtahan veririk, kəsilənlər olur, bu uğursuzluqdur? Hər yarışmanın, matçın bir qazananı, bir məğlubu var. Bu, həyat prinsipidir.

 

Bütün uğurlu insanların həyatlarında uğursuzluq olub. İnsanlıq tarixinə hədsiz çox dəyər vermiş şəxsiyyətlərin həyatlarını oxuyanda adamı həyəcan bürüyür. Bunlardamı? Bəli!

Maykl Cordan - adını NBA-nın gəlmiş-keçmiş ən yaxşı oyunçusu siyahısında ilkə yazdırmış birisi xərçəngə qalib gəlib. Buna qədər isə o, liseydə oxuduğu zaman basketbol komandasından bacarıqsızlığına görə qovulub, bu səbəbdən basketbolu da atıb. Dünyaca məşhur siyasətçi Çörçil orta məktəbdə oxuyarkən sinifdə qalıb. Henri Ford 40 yaşı olanda 5 dolları belə yox idi, ilk maşını satıb şirkətini iflasdan qorumağa çalışmış, 5 dəfə müflis olmuşdu. ABŞ prezidenti olmuş Abraham Linkolnun həyatı uğursuzluq kitabıdır. Əlini nəyə atıbsa, yandırıb. Çarlz Dikkens yüzlərlə qapıdan “səndən yazıçı olmaz” arqumenti ilə qovulub. Bethovenin ilk müəllimi “bunda musiqi duyumu yoxdur”, - demişdi.

 

Yəni heç səhv etməmiş insan heç danışmayan, hərəkət etməyən, alıb-verməyən insandır. Hərəkət varsa, yanlışlıq da olacaq. Təkrarlanan uğursuzluqlar uğur yolundakı mayak kimidir. Əgər itirməkdən narahatsınızsa, sınamaya bilərsiniz. Demək, sınamırsınızsa, bacarmazsınız. İtirəcək bir şeyiniz də olmaz. Sınamaq hər şeyin əvvəlidir. Sınamırsınızsa, uğursuzluğu qəbul edirsiniz. Uğursuzluq dediyimiz şey bir insanı tutursa, ən asan, ən məntiqli olan imtina etmək görünür, elə deyilmi?  Çox insanın etdiyi səhv də budur. Uğur bəlkə də insana nəsə öyrətməz, amma uğursuzluq mütləq öyrədir.

Müvəffəqiyyət üçün yaşamaq şərtlərin və insanların tətbiq etməsi deyil, öz xarakterlərinin və qərarlarının nəticələrini yaşamaq deməkdir. Anadan olduğumuz yeri biz deyil, taleyimiz seçər, yaşayacağımız yeri karyeramız. Uşaq vaxtındakı şərtləri taleyimiz seçər, ahıllıq dövründəkiləri karyeramız.

 

Elə isə qayıdaq söhbətimizin əvvəlinə və özünüz üçün bu suallara cavab tapmağa çalışın. Daniel Bernouli “Hidrodinamika” kitabında uçmağı deyil, uçduqdan sonra havada qala bilməyin sirlərini bəlli edirdi. Siz necə, uğur qazanıb, onu əldə saxlamağın yollarını bilirsiniz? Yoxsa, quş müşahidəçiləri kimi yüksək bir yerə çıxıb, taxma qanadlarla uçmağı sınaqdan çıxarırsınız?

 

Sənan NƏCƏFOV

 

www.muallim.edu.az

ŞƏRHLƏR
XƏBƏRLƏR
“SOYQIRIMI” sənədli filminin nümayiş keçirilib - 24 / 04 / 2019 12:51
Şura yeni brendi SƏLİS-ə daxil olan e-vətəndaş proqramınının ilk təqdimatını BDU-da keçirdi -FOTO - 24 / 04 / 2019 12:34
"Queen of the Skies" ("Səmanın kraliçası") yük təyyarəsinin daxilini çəkmək imkanı - 24 / 04 / 2019 12:11
Məhəmməd Quluzadə: "Humanitar təşkilatlar üçün imtiyaz ləğv edilib" - 24 / 04 / 2019 11:01
"Olaylar" 24 yaşını qeyd edir - 24 / 04 / 2019 06:13
"Bərdə Peşə Liseyinin modernləşdirilməsi" layihəsi çərçivəsində təlim keçirilib - 23 / 04 / 2019 18:54
Şəhid Anaları Cəmiyyətinin sədri vəfat edib - 23 / 04 / 2019 17:58
“Gələcək üçün” ümumrespublika marafonuna növbəti görüşünü keçirilib - 23 / 04 / 2019 15:22
Vətəndaş cəmiyyəti təmsilçiləri Avropa Birlyi ilə Azərbaycan arasında imzalanacaq sazişdən danışıblar - 23 / 04 / 2019 15:17
BMT-dən Azərbaycana qarşı təxribat - Azay Quliyev çağırış etdi - 23 / 04 / 2019 14:47
“Vətəndaşlıq və Miqrasiya hüququ: Qanunvericilik və onun tətbiqi” - 22 / 04 / 2019 20:16
“Gələcək üçün” ümumrespublika marafonu UNEC-də - 22 / 04 / 2019 13:32
Gənc nәslin tәrbiyәsindә Heydәr Әliyev mәktәbi - 22 / 04 / 2019 12:28
“Konstitusiya” Araşdırmalar Fondu Zaqatala rayonunda Hüquqşünas xidmətinin göstərilməsi üzrə vakansiya elan edir - 22 / 04 / 2019 11:09
Astara rayonunda “Psixi sağlamlığımızı qoruyaq” adlı tədbir keçirilib. - 22 / 04 / 2019 10:19
Elməddin Behbud Qazaxıstanda Türk Şurasının tədbirlərinə qatılacaq - 21 / 04 / 2019 18:58
Dünya hemofiliya günü ilə bağlı tədbir keçirilib- FOTO +VİDEO - 20 / 04 / 2019 10:10
QHT sədri haqqında Abşeron rayon məhkəməsində qərar qəbul edilib - 19 / 04 / 2019 20:16
Zülfüqar Hüseynzadə: "Təşəbbüskarlara, icraçılara, bir sözlə, bu işin SƏLİS getməsinə qol qoyan hər kəsə təşəkkür edirəm" - 19 / 04 / 2019 18:45
Beynəlxalq Dialoq və İnkişaf Alyansı “Regional münaqişələrin həlli: sülhə gedən yol” mövzusunda konfrans keçirib- FOTO +VİDEO - 19 / 04 / 2019 18:25
Əlilliyi olan şəxslər üçün açıq qapı təşkil olundu - 19 / 04 / 2019 17:34
“QHT sədri” aldığı yüz minlərlə pulu hara xərcləyib - 19 / 04 / 2019 12:22
“Cinayət yolu ilə əldə edilmiş pul vəsaitlərinin və ya digər əmlakın leqallaşdırılmasına və terrorçuluğun maliyyələşdirilməsinə qarşı mübarizə haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun tətbiqi ilə bağlı görüş keçirilib - 18 / 04 / 2019 18:41
Aqil Camal: "SƏLİS xidmətindən istifadə edən həmkarlarımız məmnundur" - 18 / 04 / 2019 18:17
"Erməni Yalanları” adlı ictimai müzakirə keçirilib - 18 / 04 / 2019 14:47
Azay Quliyev Ankarada Türkiyə parlamentinin vitse-spikeri ilə görüşüb - FOTO - 17 / 04 / 2019 19:20
Nəsimi Qarabağlı: "Hər şey bu qədər SƏLİS və asan!" - 17 / 04 / 2019 07:57
Veteranlarla bağlı ardıcıl tədbirlərin həyata keçirilməsi Prezidentin onlara diqqət və qayğısının göstəricisidir - 17 / 04 / 2019 06:50
Prezident təsdiq etdi: Gənclər təşkilatlarının üzvləri üçün yaş senzi tətbiq olunacaq - 16 / 04 / 2019 19:24
Beynəlxalq arenanı “Uzun dərə” rəqsi və Kimyaya aid tətbiqlə təəccübləndirən şagirdlərimiz - 16 / 04 / 2019 19:10