Təxminən 200 min insanın məlumatlarının təhlili gecə gec saatlarda qidalanma ilə qaraciyər xəstəlikləri arasında əlaqə olduğunu üzə çıxarıb.
QHT.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, ABŞ-ın Oreqon Sağlamlıq və Elm Universitetinin (OHSU) rəhbərliyi ilə aparılan araşdırmada şam yeməyindən sonra və ya yatmazdan əvvəl qidalanan insanlarda bəzi qaraciyər xəstəliklərinin yaranma riskinin daha yüksək olduğu müəyyən edilib.
“Clinical Gastroenterology and Hepatology” jurnalında dərc olunan tədqiqatın nəticələrinə əsasən, gecə gec saatlarda yemək qaraciyərin metabolik disfunksiya ilə əlaqəli piylənməsi (MASLD) və sirrozla əlaqələndirilib. Təhlil zamanı üç uzunmüddətli tədqiqatın — “Nurses’ Health Study”, “Nurses’ Health Study II” və “Health Professionals Follow-up Study” layihələrinin məlumatlarından istifadə olunub.
Tədqiqat çərçivəsində 199 mindən çox iştirakçının məlumatları araşdırılıb və müşahidə müddəti median hesabla 16 il təşkil edib. Nəticələr gecə gec saatlarda qidalanan şəxslərdə MASLD riskinin təxminən 30 faiz, sirroz riskinin isə 28 faiz daha yüksək olduğunu göstərib. Bununla belə, tədqiqat müşahidə xarakterli olduğundan gecə yeməyinin bu xəstəliklərə birbaşa səbəb olduğu qənaətinə gəlmək olmaz.
Araşdırmanın aparıcı müəllifi, OHSU-nun qaraciyər xəstəlikləri və transplantasiya üzrə mütəxəssisi Robert Wilechansky bildirib ki, orqanizmin bioloji saatı qaraciyərin fəaliyyəti ilə sıx bağlıdır. Həmmüəllif Andrew McHill isə qidalanma vaxtının, yuxunun və fiziki aktivliyin sağlamlığa təsirini vurğulayıb. Tədqiqatçılar yatmazdan bir neçə saat əvvəl qida qəbulunu dayandırmağın qaraciyər sağlamlığı baxımından faydalı ola biləcəyini qeyd ediblər.
Mütəxəssislər nəticələrin əlavə araşdırmalarla təsdiqlənməsinə ehtiyac olduğunu bildirirlər. Buna görə də gecə gec saatlarda ara-sıra yemək yeməyi qaraciyər xəstəliyinin qaçılmaz səbəbi kimi qiymətləndirmək düzgün deyil. Qidalanma rejimi ilə yanaşı, ümumi pəhriz, fiziki aktivlik və digər sağlamlıq amilləri də nəzərə alınmalıdır.
