Çay ürək-damar sağlamlığına müsbət təsir göstərə bilər. Lakin yeni araşdırma göstərir ki, çayın həddindən artıq isti içilməsi bu faydaları azalda və damar xəstəlikləri riskini artıra bilər.
QHT.az xarici mediaya istinadən bildirir ki, tədqiqat çay içmə vərdişləri ilə ürək-damar xəstəlikləri arasındakı əlaqəni araşdırmaq məqsədilə 30–79 yaş arası 485 mindən çox Çinli yetkinin məlumatları əsasında aparılıb. Orta hesabla doqquz il davam edən müşahidə müddətində infarkt, insult və periferik arteriya xəstəliyi də daxil olmaqla 14 800-dən çox xəstəlik halı qeydə alınıb.
Nəticələrə əsasən, həftədə ən azı üç gün çay içən şəxslərdə damar xəstəliklərinin yaranma riski daha az çay içənlərlə müqayisədə təxminən 11 faiz aşağı olub. Bu əlaqə yaş, siqaret istifadəsi, fiziki aktivlik və bədən çəkisi kimi amillər nəzərə alındıqdan sonra da müşahidə edilib.
Araşdırmada orta dəmlənmiş çayın daha aşağı risklə əlaqəli olduğu, qara çayın isə yaşıl çayla müqayisədə daha çox ürək-damar xəstəliyi növü üzrə aşağı risklə əlaqələndirildiyi müəyyən edilib.
Ən diqqətçəkən nəticələrdən biri çayı həddindən artıq isti içənlərlə bağlı olub. Bu şəxslərdə damar xəstəlikləri riski müntəzəm çay içməyənlərlə müqayisədə 16 faiz yüksək qeydə alınıb. Otaq temperaturunda və ya yandıracaq qədər isti olmayan çay içənlərdə isə risk daha aşağı olub.
Bununla belə, tədqiqatın müəyyən məhdudiyyətləri var. İştirakçıların çayın temperaturu ilə bağlı məlumatları öz bildirişlərinə əsaslanıb. Həmçinin qidalanma və həyat tərzi ilə əlaqəli bütün amillərin nəticələrə təsirini tam istisna etmək mümkün deyil.
Mütəxəssislər şəkərsiz çayın şirin qazlı içkilər və meyvə şirələri əvəzinə seçilməsinin əlavə şəkər qəbulunu azaltmağa, çəkiyə və metabolik sağlamlığa müsbət təsir göstərə biləcəyini bildirirlər. Həm yaşıl, həm də qara çay sağlam qidalanmanın bir hissəsi ola bilər.
Araşdırma hər kəsin gündə müəyyən sayda fincan çay içməli olduğu anlamına gəlmir. Optimal qəbul miqdarını müəyyənləşdirmək üçün nəticələri ehtiyatla qiymətləndirmək lazımdır. Əsas tövsiyə çayı yandıracaq qədər isti deyil, münasib temperaturda və mümkün qədər şəkərsiz içməkdir.
Zəhra Mansırova
