Qlobal humanitar yardımın maliyyələşdirilməsində yaranan ciddi azalma beynəlxalq QHT-ləri və humanitar təşkilatları narahat edir. Təşkilatlar dövlətlərdən və özəl donorlardan yardım proqramlarının davam etdirilməsi üçün maliyyə dəstəyini qorumağı xahiş edirlər.
QHT.az xarici mediaya istinadən bildirir ki, BMT-nin Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığı (UNHCR) maliyyə çatışmazlığının 2026-cı ildə təxminən 8,3 milyon qaçqın və məcburi köçkünün həyati əhəmiyyət daşıyan yardımlardan məhrum qalmasına səbəb ola biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib. Təşkilatın hesablamalarına görə, 2026-cı il üçün tələb olunan 8,505 milyard dollarlıq büdcənin iyulun sonunadək yalnız 32 faizi maliyyələşdirilib.
UNHCR hazırda 5,789 milyard dollarlıq maliyyə kəsiri ilə üzləşir. Təşkilatın gəlirləri 2024-cü ildə 5,2 milyard dollardan 2025-ci ildə 3,9 milyard dollara qədər azalıb. Maliyyə böhranı səbəbindən UNHCR ötən il işçi heyətinin 33 faizini ixtisar edib, 140 ofisini bağlayıb və bir sıra ölkələrdə fəaliyyətini dayandırıb.
Maliyyə çatışmazlığının təsirləri artıq müxtəlif ölkələrdə özünü göstərir. Çadda təxminən 319 min qaçqının qeydiyyat prosesində gecikmələrlə üzləşdiyi bildirilir. Bu vəziyyət onların ərzaq, səhiyyə və təhsil kimi əsas xidmətlərə çıxışını çətinləşdirə bilər.
Sudanda da vəziyyət ağır olaraq qalır. BMT məlumatlarına görə, ölkədə təxminən 140 min qaçqın və sığınacaq axtaran şəxsin qeydiyyatı dayanıb. Əfqanıstanda isə ölkəyə geri qayıdan şəxslərə verilən UNHCR yardımının məbləği adambaşına 375 dollardan 170 dollara endirilib.
Humanitar təşkilatlar maliyyələşmənin strukturunda baş verən dəyişikliklərə də diqqət çəkirlər. UNHCR bildirir ki, donorların konkret layihələrə bağladığı vəsaitlərin payının artması təşkilatların yaranan böhranlara çevik şəkildə maliyyə yönəltmək imkanlarını məhdudlaşdırır.
Bununla yanaşı, BMT Baş Assambleyası çərçivəsində bir sıra QHT-lər, fondlar və özəl şirkətlər azalan dövlət yardımlarının yaratdığı boşluğu doldurmaq üçün alternativ maliyyələşmə imkanlarını müzakirə ediblər.
UNHCR hökumətləri, beynəlxalq qurumları, fondları və fərdi donorları humanitar yardımların maliyyələşdirilməsini davam etdirməyə çağırıb. Təşkilat xəbərdarlıq edir ki, maliyyələşmənin azalması qaçqınların müdafiəsi və onlara göstərilən əsas xidmətlərin davamlılığına ciddi təsir göstərir.
