İndi alimlər bu prosesi daha yaxşı başa düşmək üçün ölçmələrin dəqiqliyini artırmağa çalışırlar.
QHT.az xəbər verir ki, Yerin fırlanma sürəti tədricən azalır və təxminən 200 milyon ildən sonra bir günün müddəti 25 saat olacaq. Yerin tədricən "yavaşlaması" çoxdan məlumdur. Dinozavrlar dövründə (yəni 200 milyon il əvvəl) bir sutka cəmi 23 saat, 1,4 milyard il əvvəl isə cəmi 18 saat 41 dəqiqə davam edirdi.
Münhen Texniki Universitetinin tədqiqatçıları Yerin fırlanmasını dəqiq ölçmək və onun fırlanma sürətinin dinamikasını izləmək üçün halqa lazerindən istifadə etməklə uzunmüddətli təcrübəyə başlayıblar. Bu lazer yerin 6 metr altında basdırılmış xüsusi dizayn edilmiş təzyiqli kamerada işləyir. O, lazer halqalı giroskopdan və eni təxminən 4 metr olan, xarici amillərin lazer göstəricilərinə minimal təsir göstərməsi üçün diqqətlə kalibrlənmiş "podrom"dan ibarətdir.
Cihaz Yerin fırlanma sürətindəki dəyişiklikləri dəqiq müəyyən etmək üçün mürəkkəb lazerlər və güzgülər sistemindən istifadə edir. Bu fərqlər iki lazer şüası arasındakı tezlik dalğalanmaları ilə göstərilir, daha böyük fərqlər isə daha sürətli fırlanmanı göstərir. Hazırkı təcrübənin əsas nailiyyəti əvvəlki tədqiqatlarla müqayisədə ölçmə dəqiqliyinin əhəmiyyətli dərəcədə artmasıdır.
Planetin fırlanma sürətini başa düşmək çox qiymətləndirilə bilməz. Yerin fırlanması "Koriolis effekti" adlanan hava və su kütlələrinin inertial hərəkəti vasitəsilə iqlimə və havaya birbaşa təsir göstərir, bunun birbaşa və dolayı nəticələri siklonlar, küləklər, okean axınları və s. təbiət hadisələridir.
Pərvanə Fərhadqızı
