Fransız alimi Marsel Gautier həddindən artıq “işgüzarlığın” risklərini göstərən bir araşdırma apardı. Həddindən artıq iş və təhsil telomer uzunluğunun sürətlə azalmasına səbəb ola bilər ki, bu da hüceyrənin erkən yaşlanmasına səbəb olur.
Gauthier, həmkarları ilə birlikdə 250 nəfər tibbi internatura məzununun fizioloji göstəricilərini öyrəniblər. Xüsusilə, telomer uzunluqları təlim başlamazdan əvvəl və başa çatdıqdan sonra ölçüldü. Mütəxəssislər belə nəticəyə gəliblər ki, sıx iş yükü altında olan gənc mütəxəssislərdə DNT-nin qocalması təxminən altı dəfə tez baş verir.
Gauthier hesab edir ki, oxşar dəyişikliklər bir neçə həftə və ya hətta aylar ərzində uzunmüddətli stressə məruz qalan hər kəsdə baş verir. Hərbi personal və ya başlanğıc şirkətlərin işçiləri tez-tez təxminən eyni artıq yüklə qarşılaşırlar.
Təhlükələr hamiləlik dövründə və doğuşdan sonrakı ilk aylarda yüksək səviyyədə stress ilə əlaqəli qadınların bədənində ciddi dəyişikliklər zamanı da mövcuddur. Gauthier iş və istirahəti ahəngdar şəkildə birləşdirməyi, fiziki məşqlər etməyi və meditasiya təcrübələrindən istifadə etməyi tövsiyə edir.
Elm adamları başqa bir araşdırmada yüksək narahatlıq və erkən ölüm arasında əlaqə tapdılar. İpoxondriyalar sağlam sinir sistemi və psixikası olan insanlardan daha tez-tez xəstəliklərdən əziyyət çəkirlər.
Pərvanə Fərhadqızı
