QİÇS, vərəm və malyariya ilə mübarizə üzrə Qlobal Fond malyariya xəstəliyinə qarşı mübarizəni gücləndirmək məqsədilə yeni maliyyələşdirmə mexanizmi yaratmağı nəzərdən keçirir. Təklif olunan mexanizmin xəstəliyin qarşısının alınması, mövcud müalicə və profilaktika tədbirlərinin daha geniş tətbiqi, eləcə də yeni üsulların inkişafı üçün əlavə maliyyə vəsaiti cəlb etməsi gözlənilir.
QHT.azxarici mediaya istinadən bildirir ki, yeni maliyyələşdirmə mexanizmi “Malaria Impact Accelerator” (MIA) adlanır. Məlumata görə, bu təşəbbüs malyariya ilə mübarizə proqramlarına əlavə olaraq 2-3 milyard dollar vəsait cəlb edə bilər. Bu məbləğ Qlobal Fondun hazırda müxtəlif ölkələrə malyariya ilə mübarizə üçün ayırdığı maliyyədən əlavə nəzərdə tutulur.
Yeni mexanizmin əsas məqsədi malyariya ilə mübarizə tədbirlərinin daha geniş əhali qruplarını əhatə etməsinə və mövcud vasitələrin daha sürətli tətbiqinə imkan yaratmaqdır. Bununla yanaşı, xəstəliyin qarşısının alınması və müalicəsi sahəsində hazırlanmış yeni innovativ üsulların tətbiqinin də sürətləndirilməsi planlaşdırılır.
Malyariya dünyada, xüsusilə də Afrika qitəsində ciddi sağlamlıq problemlərindən biri olaraq qalır. 2024-cü ildə bu xəstəlik 600 mindən çox insanın ölümünə səbəb olub. Ölənlərin təxminən 95 faizi Afrikanın payına düşüb. Bu göstəricilər malyariya ilə mübarizənin gücləndirilməsinin və xəstəliyin yayılmasının qarşısını almaq üçün əlavə tədbirlərin görülməsinin vacibliyini göstərir.
Son illərdə malyariya ilə mübarizə üçün müxtəlif vasitələr və yeni texnologiyalar hazırlanıb. Bu vasitələr xəstəliyin yayılmasının qarşısını almağa və ölüm hallarını azaltmağa kömək edə bilər. Lakin onların daha çox insana çatdırılması və geniş miqyasda tətbiqi üçün kifayət qədər maliyyə vəsaiti yoxdur. Buna görə də əlavə maliyyə mənbələrinin cəlb edilməsi əsas məsələlərdən biri hesab olunur.
Digər tərəfdən, malyariya parazitlərinin xəstəliyin müalicəsində istifadə olunan dərmanlara qarşı davamlılığının artması mübarizəni çətinləşdirir. İqlim dəyişikliyi də xəstəliyin yayılmasına təsir edən amillərdən biridir. Bu problemlər malyariyanın qarşısının alınması üçün daha səmərəli tədbirlərin görülməsini və maliyyələşdirmənin artırılmasını zəruri edir.
Məlumata görə, yeni mexanizmin yaradılması ilə bağlı mümkün tərəfdaşlıq məsələsi də gündəmdədir. Mənbələrin bildirdiyinə əsasən, təşəbbüs xeyriyyəçilik və effektiv yardım istiqamətində fəaliyyət göstərən “GiveWell” təşkilatı ilə potensial əməkdaşlıqla əlaqəli ola bilər. Bununla belə, təqdim olunan məlumatda tərəfdaşlığın detalları və mexanizmin necə işləyəcəyi barədə əlavə məlumat verilməyib.
Yeni maliyyələşdirmə mexanizminin həyata keçirilməsi malyariya ilə mübarizə proqramlarına əlavə resursların yönəldilməsinə, mövcud tədbirlərin əhatə dairəsinin genişləndirilməsinə və yeni həll yollarının tətbiqinə dəstək verə bilər. Bununla yanaşı, təşəbbüsün yekun forması və maliyyənin necə bölüşdürüləcəyi ilə bağlı məsələlər hələ dəqiqləşdirilməlidir.
