ABŞ-da Demokratlar və Respublikaçılar partiyalarından prezidentliyə namizədlər üçün partiyadaxili seçkilər keçirilir. Ayova ştatında yanvarın 15-də yerli vaxtla saat 19:00-da Respublikaçılar Partiyasının qeydiyyatdan keçmiş üzvləri müəyyən edilmiş otaqlarda namizədliyə iddialılardan birinə adını kağıza yazmaqla, ya da əlini qaldıraraq səs verəcəklər. Bəs ABŞ prezidentliyinə namizədlər üçün seçkilər necə işləyir?

QHT.az xəbər verir ki, Demokratlar və Respublikaçılar partiyalarından prezidentliyə namizədlər üçün partiyadaxili seçkilər iki formatdan birində keçirilir: kokus və praymeriz.

Kokuslar partiyaların özləri tərəfindən bələdiyyə səviyyəsində təşkil olunur və adətən şəxsi evlərdə və ya kitabxanalar, məktəb auditoriyaları və kilsələr kimi ictimai binalarda keçirilən qeyri-rəsmi görüşlərdir. Bəzi ştatlarda səsvermə səsvermə yolu ilə həyata keçirilir, digərlərində isə kokus iştirakçıları dəstəklədikləri namizədə görə bir neçə qrupa bölünür və təşkilatçılar daha sonra nəticələri baş-başa hesablayırlar.

İbtidai seçkilər əyalət hökumətləri tərəfindən təşkil olunur və onlar formatda da çox fərqli ola bilər:

“açıq” praymerizlər – ştatda qeydə alınmış bütün seçicilər, o cümlədən qarşı tərəfi dəstəkləyənlər iştirak edə bilər;

“yarı-açıq” praymerizlər – başqa partiyanın tərəfdarı kimi qeydə alınmış seçicilərin iştirakına icazə verilir, lakin onların səsverməsi partiya mənsubiyyətinin dəyişməsi kimi şərh edilir;

əvvəlcədən həmin partiyanın tərəfdarı kimi qeydə alınmış seçicilərə əlavə olaraq müstəqil seçicilərin səsvermə hüququna malik olduğu praymerizlər;

“yarı qapalı” praymerizlər — ştat qanunları siyasi partiyalara müstəqil seçicilərin və ya başqa partiyanın tərəfdarı kimi qeydə alınmış seçicilərin qəbulu barədə hər seçki dövrünə qərar verməyə imkan verir;

"qapalı" praymerizlər - yalnız müvafiq partiyanın qeydə alınmış seçiciləri səs verə bilər.

Praymeriz və kokusların nəticələrinə əsasən partiyanın qurultayında konkret namizədə səs verəcək ştat nümayəndələrinin sayı müəyyən edilir. Respublikaçıların builki Milli Qurultayı 15-18 iyul tarixlərində Viskonsin ştatının Milwaukee şəhərində keçiriləcək. Ayova ştatı 2429 nümayəndədən 40-nı kokuslardan sonra göndərəcək.

 

Pərvanə Fərhadqızı