"Beynəlxalq Svetofor Günü münasibətilə qeyd etmək lazımdır ki, 5 avqust 1914-cü ildə ABŞ-nin Klivlend şəhərində ilk daimi elektrik svetoforu istifadəyə verilib və bu tarix bu gün dünyada Beynəlxalq Svetofor Günü kimi qeyd olunur".

Bu fikirləri nəqliyyat eksperti Adil Nəbiyev QHT.az-a açıqlamasında bildirib.

A.Nəbiyevin sözlərinə görə, Azərbaycanda svetofor infrastrukturu son illərdə nəzərəçarpacaq dərəcədə inkişaf edib, lakin hələ də təkmilləşdirilməli məqamlar qalır: “Azərbaycanda svetofor infrastrukturunu ümumilikdə qənaətbəxş qiymətləndirmək olar. Son illərdə xüsusilə Bakı şəhərində yeni LED svetoforların quraşdırılması, piyadalar üçün geri sayım taymerlərinin tətbiqi, səsli siqnalların artırılması və bəzi əsas kəsişmələrdə adaptiv idarəetmə elementlərinin tətbiqi yol hərəkətinin təhlükəsizliyinə müsbət təsir göstərib. Bununla belə, hələ də bütün kəsişmələrdə svetoforların nəqliyyat axınına uyğun dinamik işlədiyini demək mümkün deyil. Bəzi ərazilərdə svetofor fazalarının real nəqliyyat intensivliyinə uyğun tənzimlənməməsi həm lazımsız gözləmələrə, həm də tıxacların artmasına səbəb olur”.

Adil Nəbiyev bildirib ki, müasir şəhərlərdə svetoforlar ağıllı nəqliyyat idarəetmə sisteminin ayrılmaz hissəsinə çevrilməlidir: “Mən hesab edirəm ki, müasir şəhərlərdə svetofor artıq sadəcə qırmızı, sarı və yaşıl işıq yandıran qurğu deyil, o, ağıllı nəqliyyat idarəetmə sisteminin əsas elementlərindən biridir. Svetoforlar nəqliyyat axınını real vaxt rejimində analiz edən detektorlar, kameralar və mərkəzi idarəetmə sistemi ilə inteqrasiya olunduqda onların effektivliyi əhəmiyyətli dərəcədə artır. Xüsusilə pik saatlarda yaşıl işıq müddətinin avtomatik dəyişdirilməsi, ictimai nəqliyyata üstünlük verilməsi və alternativ marşrutların koordinasiyası tıxacların azalmasına ciddi töhfə verə bilər”.

Ekspert vurğulayıb ki, yol hərəkəti iştirakçılarının svetofor intizamına əməl etməsi təhlükəsizliyin əsas şərtlərindən biridir: “Digər mühüm məsələ svetofor intizamıdır. Təəssüf ki, bəzi sürücülər sarı işıq yandıqda dayanmaq əvəzinə sürəti artırmağa çalışır, bəzən isə qırmızı işıqda hərəkət etmə halları da müşahidə olunur. Eyni zamanda, piyadalar arasında da yaşıl işığı gözləmədən yolu keçənlər az deyil. Bu cür davranışlar təkcə qanun pozuntusu deyil, həm də ağır yol-nəqliyyat hadisələrinin əsas risk amillərindən biridir”.

Onun sözlərinə görə, yol hərəkətinin təhlükəsizliyinin artırılması üçün kompleks yanaşma tətbiq olunmalıdır: “Hesab edirəm ki, təhlükəsizliyin daha da artırılması üçün üç istiqamət paralel inkişaf etdirilməlidir: birincisi, ağıllı və adaptiv svetofor sistemlərinin tətbiqinin genişləndirilməsi; ikincisi, svetofor rejimlərinin mütəmadi təhlil edilərək real nəqliyyat axınına uyğun optimallaşdırılması; üçüncüsü isə sürücülər və piyadalar arasında yol hərəkəti mədəniyyətinin gücləndirilməsi. Çünki ən müasir svetofor belə, onun tələblərinə əməl edilmədiyi halda gözlənilən nəticəni verə bilməz”.

Adil Nəbiyev qeyd edib ki, ağıllı texnologiyalar və yüksək yol hərəkəti mədəniyyəti nəqliyyatın səmərəliliyini daha da artıracaq: “Nəticə etibarilə, Azərbaycanda svetofor infrastrukturu son illərdə inkişaf etsə də, ağıllı idarəetmə texnologiyalarının daha geniş tətbiqi və hərəkət iştirakçılarının qaydalara daha məsuliyyətlə yanaşması həm yol hərəkətinin təhlükəsizliyini, həm də şəhər nəqliyyatının səmərəliliyini əhəmiyyətli dərəcədə artıracaq”.

Fatimə Nəbiyeva