Sağlam həyat tərzi sürmək, ideal çəki balansını qorumaq və uzunmüddətli sağlamlığı dəstəkləmək üçün qidalanmada protein və lifin kifayət qədər qəbul edilməsi mühüm rol oynayır. Son dövrlərdə yüksək proteinli və liflə zəngin qidalanma dünyada geniş maraq doğuran sağlamlıq trendlərindən birinə çevrilib.
Mütəxəssislərin fikrincə, protein əzələ kütləsinin qorunmasına, çəki idarəçiliyinə və sağlam qocalmaya kömək edir. Böyüklər üçün tövsiyə olunan gündəlik protein qəbulu hər kiloqram bədən çəkisinə təxminən 0,75 qram təşkil edir. Məsələn, 75 kiloqram çəkisi olan bir insan üçün bu, gündə təxminən 56 qram protein deməkdir. Daha yüksək proteinli qidalanma isə adətən hər kiloqram çəkiyə 1–2 qram, yaxud hər əsas yeməkdə 20–30 qram protein qəbulunu nəzərdə tutur.
Lif də sağlam qidalanmanın vacib tərkib hissəsidir. Yetkin insanlar üçün gündəlik ən azı 30 qram lif qəbul edilməsi tövsiyə olunur. Tərkibində hər 100 qramda 3 qram və ya daha çox lif olan məhsullar lif mənbəyi, 6 qramdan artıq lif ehtiva edənlər isə yüksək lifli qidalar hesab edilir.
Araşdırmalar göstərir ki, kifayət qədər protein qəbul etmək əzələ sağlamlığını qorumağa, arıqlama prosesini dəstəkləməyə və yaşlanma ilə əlaqədar əzələ itkisini azaltmağa kömək edə bilər. Liflə zəngin qidalanma isə bağırsaq fəaliyyətini yaxşılaşdırır, xolesterinin səviyyəsinin tənzimlənməsinə kömək edir və 2-ci tip diabet kimi bəzi xroniki xəstəliklərin riskini azalda bilər.
Bununla yanaşı, mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, həddindən artıq protein qəbulu digər vacib qida maddələrinin rasiondan çıxmasına səbəb ola bilər. Lifin isə qısa müddətdə çox artırılması və ya yalnız bir mənbədən qəbul edilməsi köp, qarında narahatlıq və həzm problemləri yarada bilər.
Mütəxəssislər balanslı qidalanmanı tövsiyə edir və proteinlə lifin müxtəlif təbii qida mənbələrindən qəbul edilməsinin sağlamlıq üçün ən doğru yanaşma olduğunu bildirirlər.
